Aspekty podatkowe i regulacyjne
Ramy międzynarodowe, skutki praktyczne i przykłady ilustracyjne
International Finance Bank LTD prowadzi działalność w otoczeniu kształtowanym przez nakładające się reżimy przejrzystości podatkowej, standardy przeciwdziałania przestępczości finansowej, ramy sankcyjne oraz wymogi regulacyjne właściwe dla poszczególnych jurysdykcji. W takich okolicznościach skutki podatkowe nigdy nie są determinowane wyłącznie przez rachunek bankowy, lecz przez status prawny Klienta, jego rezydencję podatkową, źródło majątku i środków, osoby sprawujące kontrolę oraz prawną i operacyjną substancję wykorzystywanych struktur.
International Finance Bank LTD nie świadczy usług doradztwa podatkowego, prawnego ani regulacyjnego. Wszelkie zobowiązania podatkowe, obowiązki sprawozdawcze i zobowiązania prawne pozostają wyłączną odpowiedzialnością posiadacza rachunku i są określane przez przepisy oraz praktykę egzekwowania prawa właściwych jurysdykcji. Klienci powinni skorzystać z usług wykwalifikowanych doradców podatkowych i prawnych w swoich właściwych jurysdykcjach.
W stosownych przypadkach i wyłącznie na zasadzie wsparcia operacyjnego Bank może koordynować działania z doradcami wyznaczonymi przez klienta, aby ułatwić sprawną realizację, pod warunkiem że wszelkie ustalenia pozostają w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, standardami regulacyjnymi oraz wewnętrznym systemem zarządzania ryzykiem Banku.
1. Podstawowe reżimy przejrzystości podatkowej wpływające na międzynarodową bankowość
Wspólny standard sprawozdawczości OECD (CRS) – automatyczna wymiana informacji o rachunkach finansowych
CRS jest dominującym wielostronnym systemem rocznej, automatycznej wymiany informacji o rachunkach finansowych między uczestniczącymi jurysdykcjami. Nakłada on na raportujące instytucje finansowe obowiązki w zakresie należytej staranności, klasyfikacji i raportowania, a jego celem jest identyfikacja posiadaczy rachunków oraz osób sprawujących kontrolę na potrzeby transgranicznej zgodności podatkowej.
Praktyczna konsekwencja: nawet jeżeli tajemnica bankowa istnieje w lokalnej kulturze lub w retoryce marketingowej, jurysdykcje uczestniczące w CRS wymieniają dane o rachunkach z właściwym organem podatkowym w jurysdykcji klienta, z zastrzeżeniem istniejących relacji wymiany.
US FATCA – osoby amerykańskie i istotny udział kapitału amerykańskiego
FATCA to amerykański reżim wymagający od zagranicznych instytucji finansowych identyfikowania i raportowania określonych informacji dotyczących rachunków prowadzonych dla podatników amerykańskich lub podmiotów zagranicznych o znacznym udziale kapitałowym amerykańskim, co do zasady za pośrednictwem mechanizmów IRS oraz umów międzyrządowych.
Konsekwencje praktyczne: Wskaźniki powiązań z USA oraz łańcuchy własnościowe mają znaczenie. Rachunek podmiotu może podlegać raportowaniu także wtedy, gdy osoby amerykańskie są jego beneficjentami sprawującymi kontrolę, w zależności od klasyfikacji oraz progów własnościowych.
2. Regulacje dotyczące przeciwdziałania przestępczości finansowej – KYC, beneficjent rzeczywisty i model oparty na ryzyku
Zalecenia FATF – globalny standard bazowy w zakresie AML/CFT/CPF
Zalecenia FATF stanowią międzynarodowy punkt odniesienia dla standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu oraz przeciwdziałania finansowaniu proliferacji. Wyznaczają one kierunek krajowych przepisów AML, oczekiwań nadzorczych oraz programów compliance banków.
Konsekwencje operacyjne wewnątrz banku:
- Identyfikacja i weryfikacja klienta oraz beneficjentów rzeczywistych
- Zrozumienie celu i zamierzonego charakteru relacji
- Potwierdzenie źródła majątku i źródła środków
- Bieżący monitoring i badanie transakcji dostosowane do poziomu ryzyka
- Wzmożona należyta staranność w odniesieniu do kategorii podwyższonego ryzyka (na przykład złożone struktury, jurysdykcje wysokiego ryzyka lub powiązania z PEP), zgodnie z podejściem opartym na ryzyku stosowanym przez FATF.
Systemy raportowania beneficjentów rzeczywistych – przykład: Stany Zjednoczone (FinCEN)
Niektóre jurysdykcje nakładają obowiązki raportowania rzeczywistych beneficjentów spółek, które wykraczają poza sektor bankowy. W Stanach Zjednoczonych FinCEN wydał przepisy dotyczące raportowania rzeczywistych beneficjentów w związku z Corporate Transparency Act oraz późniejsze zmiany, w tym regulację w trybie interim final rule (tymczasowo obowiązującą regulację ostateczną) opisaną w komunikatach FinCEN. Status i zakres obowiązków ulegały zmianom i mogą zależeć od terminu.
Konsekwencja praktyczna: nawet jeżeli Klient spełnia wymogi KYC stosowane przez banki, może on odrębnie podlegać ustawowym obowiązkom sprawozdawczym w swojej jurysdykcji macierzystej.
3. Obowiązkowe ujawnianie informacji i ramy przeciwdziałające unikaniu opodatkowania – przejrzystość z założenia
Dyrektywa DAC6 UE – obowiązkowe ujawnianie podlegających zgłoszeniu transgranicznych uzgodnień
W Unii Europejskiej dyrektywa DAC6 wprowadziła obowiązek raportowania niektórych transgranicznych uzgodnień spełniających określone cechy rozpoznawcze, mający na celu zwiększenie przejrzystości podatkowej oraz przeciwdziałanie agresywnemu planowaniu podatkowemu.
Konsekwencja praktyczna: struktury zaprojektowane w celu ukrycia rzeczywistych beneficjentów, obejścia obowiązków sprawozdawczych lub wykorzystania rozbieżności mogą skutkować obowiązkiem zgłoszenia przez pośredników lub, w pewnych okolicznościach, przez podatnika, w zależności od sposobu wdrożenia.
OECD BEPS Action 13 – raportowanie według krajów (Country-by-Country Reporting, CbCR)
Działanie 13 planu BEPS nakłada na duże międzynarodowe grupy przedsiębiorstw obowiązek przekazywania administracjom podatkowym raportów według krajów (Country-by-Country Reporting), co umożliwia ogólną ocenę ryzyka w zakresie cen transferowych i erozji bazy podatkowej.
Konsekwencja praktyczna: struktury grupowe, alokacja zysków i przepływy transgraniczne podlegają coraz częściej weryfikacji opartej na danych, a banki mogą żądać dodatkowych informacji w celu spełnienia wymogów zarządzania ryzykiem, jeżeli ustalenia grupowe wydają się niespójne z deklarowanym uzasadnieniem handlowym.
4. Podatek minimalny i nowy reżim globalny – Filar Drugi OECD (GloBE)
Modelowe zasady GloBE (globalne przeciwdziałanie erozji bazy podatkowej)
Filar drugi ma na celu zapewnienie, aby duże międzynarodowe grupy kapitałowe płaciły minimalną efektywną stawkę podatkową w każdej jurysdykcji, w której prowadzą działalność, przy rozbudowanych mechanizmach obliczeniowych i zgodnościowych.
OECD opublikowała również przykłady ilustrujące, w jaki sposób przepisy mogą być stosowane w praktyce.
Konsekwencja praktyczna: w przypadku grup objętych zakresem regulacji skutki podatkowe mogą zależeć w mniejszym stopniu od miejsca przechowywania środków, a w większym od efektywnych stawek opodatkowania w poszczególnych jurysdykcjach, podatków objętych regulacją oraz danych księgowych grupy. Działalność bankowa może wymagać dostosowania do polityk skarbowych, dokumentacji i ścieżek audytu zgodnych z zasadami compliance obowiązującymi w grupie.
5. Sankcje i środki ograniczające – nie kwestie podatkowe, lecz często rozstrzygające
Stany Zjednoczone – oczekiwania w zakresie zgodności z regulacjami OFAC
OFAC publikuje ramy określające podstawowe elementy zgodności z sankcjami, kładąc nacisk na ocenę ryzyka, kontrolę wewnętrzną, testowanie i audyt oraz szkolenia, wraz z wytycznymi egzekucyjnymi istotnymi dla instytucji finansowych.
OFAC wydał również komunikaty dotyczące ryzyka związanego z zagranicznymi instytucjami finansowymi w określonych kontekstach.
Unia Europejska – środki ograniczające i oczekiwania nadzorcze
Na poziomie UE środki ograniczające i związane z nimi wytyczne są utrzymywane przez instytucje UE, a organy nadzorcze określiły szczegółowe oczekiwania wobec wewnętrznych mechanizmów kontrolnych instytucji finansowych, aby zapewnić skuteczne wdrażanie środków ograniczających unijnych i krajowych.
Konsekwencja praktyczna: transakcja może być zgodna z prawem podatkowym, a jednocześnie niedopuszczalna na gruncie przepisów sankcyjnych. Banki muszą stosować weryfikację (screening) i mechanizmy kontrolne niezależnie od sytuacji podatkowej klienta.
6. Kryptoaktywa i rozszerzanie zakresu regulacji – przykład: unijne rozporządzenie MiCA
UE ustanowiła zharmonizowane ramy dla rynków kryptoaktywów na mocy rozporządzenia (UE) 2023/1114 (MiCA), które współdziałają z kontrolami AML oraz oczekiwaniami ostrożnościowymi w sytuacjach, gdy dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów lub związane z nimi przepływy mają styczność z systemem bankowym.
Konsekwencja praktyczna: Klienci, których źródła majątku lub kontrahenci są związani z kryptoaktywami, powinni liczyć się z podwyższonymi wymogami dokumentacyjnymi i dowodowymi (pochodzenie środków, łańcuch przechowywania, wiarygodność kontrahenta będącego giełdą oraz uzasadnienie transakcji).
7. Przykłady ilustracyjne (uproszczone i niebędące doradztwem)
Przykład A – osoba fizyczna z transgranicznymi przesłankami rezydencji (punkty styku CRS i FATCA)
Klient posiada obywatelstwo jednego państwa, zamieszkuje w drugim i utrzymuje istotne powiązania gospodarcze z trzecim. Ustalenie rezydencji podatkowej zależy od okoliczności faktycznych i może zmieniać się z roku na rok na podstawie przepisów krajowych oraz reguł rozstrzygających zawartych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Na podstawie CRS oraz potencjalnie FATCA Bank może być zobowiązany do sklasyfikowania rachunku i przekazania informacji właściwemu organowi, w zależności od wskaźników oraz oświadczenia klienta o rezydencji podatkowej (self-certification).
Wektor ryzyka: nieprawidłowe oświadczenie o rezydencji podatkowej lub nieaktualne dane dotyczące rezydencji mogą prowadzić do ryzyka błędnego raportowania i konieczności działań naprawczych.
Przykład B – spółka celowa (SPV) o wielopoziomowej strukturze własności (beneficjent rzeczywisty i AML)
Spółka holdingowa otwiera rachunek; jej właścicielami są dwa podmioty pośrednie, ostatecznie kontrolowane przez osoby fizyczne w różnych jurysdykcjach. Oczekiwania zgodne ze standardami FATF wymagają identyfikacji beneficjentów rzeczywistych i zrozumienia struktury kontroli, a także ustalenia źródła majątku i źródła środków w ramach relacji.
Praktyka operacyjna: Bank może zażądać schematów organizacyjnych, rejestrów, umów wspólników lub akcjonariuszy, sprawozdań finansowych oraz niezależnego potwierdzenia.
Przykład C – struktury pośredniczące w UE (cechy rozpoznawcze DAC6)
Uzgodnienie transgraniczne angażuje pośrednika i wykazuje cechy, które mogą mieścić się w znamionach DAC6. W zależności od okoliczności faktycznych i sposobu wdrożenia w państwach UE obowiązek zgłoszenia może spoczywać na pośrednikach lub, w ograniczonych przypadkach, na podatniku.
Czynnik ryzyka: próba wprowadzenia nieprzejrzystości jako cechy konstrukcji, a nie produktu ubocznego prawidłowego strukturyzowania, zwiększa ryzyko w zakresie ujawnień i zgodności z przepisami.
Przykład D – Międzynarodowe centrum zarządzania środkami finansowymi (wzajemne oddziaływanie Pillar Two i CbCR)
Grupa centralizuje funkcję skarbu w jurysdykcji o niskim opodatkowaniu, prowadząc jednocześnie działalność na rynkach o wyższych stawkach podatkowych. Dane z CbCR oraz mechanizmy Filaru Drugiego mogą sprawić, że pozorna korzyść podatkowa okaże się iluzoryczna, powodując ekspozycję na podatek uzupełniający oraz obciążenia dokumentacyjne.
Konsekwencja operacyjna: banki mogą wymagać wyraźniejszego uzasadnienia handlowego, protokołów zarządu oraz zgodności z politykami wewnętrznymi w przypadku finansowania wewnątrzgrupowego.
Przykład E – Płatności z elementami objętymi sankcjami (OFAC i środki ograniczające UE)
Płatność jest kierowana korytarzem, w którym kontrahenci, pośrednicy, jednostki pływające lub rzeczywiści beneficjenci są narażeni na ryzyko związane z sankcjami. Ramy compliance wymagają weryfikacji i kontroli, a transakcje mogą zostać zablokowane lub odrzucone, nawet jeśli są zgodne z przepisami podatkowymi.
8. Co Bank może, a czego nie może robić w ramach koordynacji z doradcami
Bank może (wyłącznie w zakresie ułatwień operacyjnych)
- Koordynacja obiegu dokumentów z wyznaczonymi doradcami (na przykład: schematy struktury podmiotów, zaświadczenia o rezydencji podatkowej, opinie prawne sporządzone przez radcę prawnego)
- Dostosowanie realizacji operacyjnej do struktur zaprojektowanych przez doradców (np. zasady tytułowania rachunków, macierze osób upoważnionych do podpisu, mechanizmy zarządzania przepływami środków)
- Wspieranie wdrożenia spełniającego wymogi Compliance Banku oraz obowiązujące przepisy prawa
Bank nie może
- Udzielanie opinii podatkowych, interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, ustalanie rezydencji podatkowej oraz doradztwo w zakresie struktur prawnych
- Zweryfikować skuteczność podatkową każdej struktury
- Przyjmować odpowiedzialności za jakikolwiek obowiązek klienta w zakresie składania dokumentów, deklaracji lub sprawozdawczości
9. Praktyczne obowiązki Klienta – zasady niepodlegające negocjacjom
Klienci powinni traktować poniższe zasady jako podstawowe standardy higieny w finansach transgranicznych:
- Prowadzenie dokładnych danych dotyczących rezydencji podatkowej i osób sprawujących kontrolę dla wszystkich relacji rachunkowych (CRS oraz, w stosownych przypadkach, FATCA).
- Należy zapewnić, aby struktura miała spójną formę prawną, uzasadnienie handlowe i rzeczywistą substancję operacyjną, a nie wyłącznie formę dokumentową.
- Należy korzystać z usług kompetentnych doradców podatkowych i prawnych w każdej właściwej jurysdykcji, zwłaszcza gdy rezydencja ulega zmianom, struktura własnościowa jest wielopoziomowa lub aktywa są wykorzystywane w wymiarze międzynarodowym.
- Należy przewidywać, że bieżące obowiązki w zakresie ujawniania informacji, wymiany danych i przedstawiania dowodów będą normą, a nie wyjątkiem, w ramach CRS, regulacji opartych na BEPS oraz współczesnych oczekiwań w zakresie AML.
Zastrzeżenie prawne
International Finance Bank LTD nie świadczy doradztwa podatkowego, prawnego ani regulacyjnego. Zobowiązania podatkowe oraz obowiązki w zakresie zgodności z przepisami pozostają wyłączną odpowiedzialnością posiadacza rachunku i są określane przez przepisy prawa właściwych jurysdykcji. Zdecydowanie zalecamy Klientom skorzystanie z porad własnych wykwalifikowanych doradców podatkowych i prawnych.
