Przejęcia lewarowane (LBO)

Wykup lewarowany (Leveraged Buyout, LBO)

W finansach przedsiębiorstw wykup lewarowany (LBO) jest transakcją, w której przejęcie spółki jest finansowane głównie długiem. Transakcje te zazwyczaj mają miejsce, gdy fundusz private equity (PE) pozyskuje od różnych kredytodawców możliwie najwyższe finansowanie (do 70 lub 80 procent ceny nabycia), a pozostałą część pokrywa własnym kapitałem; zastosowanie dźwigni (długu) zwiększa oczekiwane zwroty funduszu private equity. Angażując jak najmniej środków własnych, fundusze PE mogą osiągnąć wysoką stopę zwrotu z kapitału własnego (ROE) oraz wewnętrzną stopę zwrotu (IRR), przy założeniu, że wszystko przebiegnie zgodnie z planem. Ponieważ wynagrodzenie funduszy PE zależy od osiąganych wyników finansowych, wykorzystanie dźwigni w transakcji LBO ma kluczowe znaczenie dla realizacji docelowych wartości IRR (zazwyczaj 20–30% lub więcej).

Chociaż dźwignia finansowa zwiększa zwrot z kapitału własnego, jej wadą jest również wzrost ryzyka. Obciążając spółkę operacyjną kolejnymi transzami zadłużenia, fundusz private equity znacząco zwiększa ryzyko transakcji (dlatego w transakcjach LBO zazwyczaj wybiera się stabilne spółki). Jeżeli przepływy pieniężne są napięte, a gospodarka wchodzi w fazę spowolnienia, spółka może nie być w stanie obsługiwać zadłużenia i będzie musiała przeprowadzić restrukturyzację, co najprawdopodobniej doprowadzi do utraty całego zwrotu przez sponsora kapitałowego.

Jaki rodzaj spółki jest dobrym kandydatem do LBO?

Ogólnie rzecz biorąc, dobrymi kandydatami do wykupu lewarowanego (leveraged buyout) są spółki dojrzałe, stabilne, niecykliczne, przewidywalne itp.

Z uwagi na wysokość zadłużenia, którym zostanie obciążone przedsiębiorstwo, istotne jest, aby przepływy pieniężne były przewidywalne, charakteryzowały się wysokimi marżami i wymagały stosunkowo niewielkich nakładów inwestycyjnych. Taki stabilny przepływ środków pieniężnych pozwala spółce bez trudu obsługiwać zadłużenie. Na poniższych wykresach widać, że całość dostępnych przepływów pieniężnych jest przeznaczana na spłatę zadłużenia, a łączne saldo zadłużenia (skrajny prawy wykres) systematycznie maleje w czasie.

Etapy transakcji wykupu lewarowanego (LBO)

Analiza LBO rozpoczyna się od zbudowania modelu finansowego spółki operacyjnej na zasadzie samodzielnej (standalone). Oznacza to opracowanie prognozy na średnio pięć lat naprzód oraz obliczenie wartości końcowej dla ostatniego okresu.

Analiza zostanie przedstawiona bankom i innym kredytodawcom w celu pozyskania jak największego zadłużenia, które maksymalizuje stopy zwrotu z kapitału własnego. Po ustaleniu kwoty i oprocentowania finansowania dłużnego model jest aktualizowany i ustalane są ostateczne warunki transakcji.

Po zamknięciu transakcji praca dopiero się zaczyna, ponieważ firma private equity i zarząd muszą zwiększać wartość przedsiębiorstwa poprzez wzrost przychodów, redukcję kosztów, spłatę zadłużenia i wreszcie realizację zwrotu z inwestycji.

Podsumowanie etapów transakcji wykupu lewarowanego (LBO):

1. Opracowanie prognozy finansowej dla spółki docelowej
2. Powiązanie trzech sprawozdań finansowych i obliczenie wolnych przepływów pieniężnych przedsiębiorstwa
3. Przygotowanie harmonogramów odsetek i zadłużenia
4. Modelowanie wskaźników kredytowych w celu oceny, jaki poziom dźwigni finansowej transakcja może udźwignąć
5. Obliczenie wolnych przepływów pieniężnych na rzecz Sponsora (zazwyczaj funduszu private equity)
6. Ustalenie wewnętrznej stopy zwrotu (IRR) dla Sponsora
7. Przeprowadzenie analizy wrażliwości

Modelowanie finansowe transakcji LBO

W przypadku transakcji wykupu lewarowanego (leveraged buyout) wymagane modelowanie finansowe może być dość złożone. Dodatkowa złożoność wynika z następujących szczególnych elementów wykupu lewarowanego:

• Wysoki poziom dźwigni finansowej
• Wiele transz finansowania dłużnego
• Złożone kowenanty bankowe
• Emisja akcji uprzywilejowanych
• Wynagrodzenie kadry zarządzającej w formie udziałów kapitałowych
• Usprawnienia operacyjne zakładane w przedsiębiorstwie